بیلی وایلدر

بیلی وایلدر

بیلی وایلدر کارگردان، تهیه‌کننده و فیلمنامه‌نویس اتریشی-آمریکایی، متولد 22 ژوئن 1906 بود. والدین او یک مغازه کیک فروشی موفق و معروف در ایستگاه قطار سوشا داشتند، یوجنیا و مکس وایلدر، اصراری بر اینکه بیلی وارد حرفه خانوادگی شود، نداشتند؛ همان‌طور که برادرش نیز این کار را ادامه نداد و وارد صنعت فیلم گشت.

بیلی وایلدر که در ابتدا قصد داشت وکیل شود، این حرفه را رها کرد و به‌عنوان خبرنگار برای یک روزنامه در شهر وین کار کرد و از این تجربه برای نقل مکان به برلین استفاده نمود؛ جایی که برای بزرگترین روزنامه شهر مشغول به کار شد. او در سال 1929 به عنوان فیلمنامه‌نویس وارد صنعت فیلم شد و برای بسیاری از فیلم‌های آلمانی نویسندگی کرد تا اینکه آدولف هیتلر در سال 1933 به قدرت رسید. وایلدر بلافاصله متوجه شد که اصل و نسب یهودی او باعث ایجاد مشکلاتی می‌شود، بنابراین ابتدا به پاریس، و کمی بعد به ایالات متحده مهاجرت نمود. اگرچه وایلدر هنگام ورود به هالیوود انگلیسی صحبت نمی‌کرد اما به علت سرعت یادگیری بالا و به لطف آدم‌های اطرافش مانند پیتر لور (که با او در آپارتمان مشترک زندگی می‌کرد)، توانست وارد فیلم‌های آمریکایی شود.

همکاری او با چارلز براکت در سال 1938 آغاز شد و این تیم دو نفره مسئول نوشتن برخی از کمدی‌های کلاسیک هالیوود از جمله «Ninotchka» (1939) و «Ball of Fire» (1941) بود. وایلدر از سال 1938 تا 1950 بسیاری از فیلم‌های خود را با براکت نوشت. سومین فیلم وایلدر به‌عنوان کارگردان، فیلم نوآر « Double Indemnity »، با بازی فرد مک موری، باربارا استانویک و ادوارد جی رابینسون بود که با موفقیت بزرگی برای عوامل آن همراه گشت. این فیلم نامزد هفت جایزه اسکار از جمله بهترین فیلم، کارگردانی، فیلمنامه و بازیگر زن شد. وایلدر آن را با ریموند چندلر نوشت. این فیلم نه تنها چهارچوبی را برای ژانر نوآر تنظیم نمود، بلکه به نقطه عطفی در نبرد با سانسور هالیوود در آن زمان تبدیل شد.

یکی از فیلم‌های تحسین‌برانگیز بیلی وایلدر، « The Lost Weekend» محصول 1945 است. این اثر در کنار دو فیلم دیگر، تنها آثاری هستند که همزمان جایزه اسکار و نخل طلا کن را کسب کردند. فعالیت وایلدر در هالیوود پنج دهه طول کشید و از او به‌عنوان یکی از درخشان‌ترین و همه کاره‌ترین فیلمسازان سینمای کلاسیک هالیوود یاد می‌گردد. او هشت بار نامزد جایزه اسکار بهترین کارگردانی گشت که دو بار برنده شد و برای فیلمنامه 13 بار نامزد جایزه اسکار شد که توانست سه بار این جایزه را کسب کند. آخرین اثری که توسط بیلی وایلدر کارگردانی شد، « buddy buddy» محصول 1981 است. بعد از این فیلم او بیش از دو دهه در سینما فعالیت نکرد تا اینکه سن 95 سالگی در سال 2002، به‌علت بیماری ذات‌الریه درگذشت.